Większość pionowa

Większość pionowa występuje, gdy jeden gracz ma więcej pionów niż przeciwnik w określonej części szachownicy. Na przykład trzy piony przeciw dwóm na skrzydle hetmańskim tworzą większość. Skrzydło hetmańskie to połowa, na której zaczynają hetmany; skrzydło królewskie to połowa, na której zaczynają króle. Możliwa jest również większość w centrum.

Znaczenie większości wynika z możliwości utworzenia wolnego piona, przed którym na jego własnej ani na dwóch sąsiednich kolumnach nie ma pionów przeciwnika. Jeśli piony obu stron zostaną korzystnie wymienione, dodatkowy pion może przetrwać jako wolny. Nie dzieje się to automatycznie. Większość zatrzymana przez piony lub figury stojące przed nią, pozbawiona ruchliwości albo mocno osłabiona może mieć niewielką wartość.

Jak ją oceniać

• Ruchliwość: czy piony mogą ruszyć, nie będąc zbite ani zatrzymane przez figurę lub piona stojącego przed nimi.
• Wsparcie: czy są połączone, czyli stoją na sąsiednich kolumnach, i mogą się wzajemnie chronić podczas marszu.
• Dojście wsparcia: która strona może szybciej doprowadzić króla i figury do ataku albo obrony tego sektora.
• Bezpieczeństwo króla: ruch większości na skrzydle królewskim może otworzyć linie przeciw własnemu monarsze.
• Czas: odległa większość ma znaczenie tylko wtedy, gdy przeciwnik nie dysponuje szybszą groźbą.

Lokalna większość nie musi oznaczać dodatkowego piona w całej partii. Przy równej liczbie pionów jeden gracz może mieć większość na jednym skrzydle, a przeciwnik na drugim. Najważniejsze jest ustalenie, która większość może ruszyć i które groźby pojawią się wcześniej.