Reykjavík 1972

Reykjavík 1972 oznacza mecz o mistrzostwo świata między amerykańskim pretendentem Bobbym Fischerem a radzieckim mistrzem Borisem Spasskim. Rozegrano go w Reykjavíku na Islandii podczas zimnej wojny i wzbudził ogromne zainteresowanie daleko poza zwykłym środowiskiem szachowym. Przydomek „Match of the Century” oddawał ten publiczny wymiar wydarzenia.

Początek był dla Fischera niekorzystny: pierwszą partię przegrał przy szachownicy, a drugą walkowerem, w trakcie sporu o kamery. Wynik 0:2 obejmował więc dwie porażki o zupełnie innym charakterze. Zwycięstwa w trzeciej i piątej partii sprawiły, że przed szóstą obaj gracze mieli po 2,5 punktu.

Szósta partia: pierwsze prowadzenie

Fischer rozpoczął od 1.c4 i przeszedł do odrzuconego gambitu hetmańskiego. Michaił Tal podkreślił kontrast z trzema meczami pretendentów, w których Fischer zawsze zaczynał od 1.e4. Nie był to jego pierwszy 1.c4; Tal stwierdził też, że nie wie, czy ten wybór zaskoczył Spasskiego.

Zwycięstwo nie zależało wyłącznie od debiutu. Fischer ograniczył aktywność czarnego centrum i przeniósł nacisk w stronę króla, dysponując aktywnym gońcem przeciw ograniczonemu skoczkowi. Atak był przedłużeniem wcześniejszej pracy nad ograniczaniem i koordynacją, a nie zastąpieniem jej pojedynczą kombinacją. Wygrana dała mu pierwsze prowadzenie w meczu: 3,5 do 2,5 .

Prowadzenie nie oznaczało jeszcze tytułu

Spasski zdołał jeszcze wygrać jedenastą partię. Szósta zmieniła to, kto kogo gonił w wyniku meczu, ale nie rozstrzygnęła mistrzostw. Fischer ostatecznie zwyciężył 12,5 do 8,5 po zakończeniu 21. partii i został jedenastym mistrzem świata. Ten bilans obejmuje drugą partię, przyznaną bez gry. Jego triumf zakończył dwudziestoczteroletni okres, w którym tytuł mistrza świata należał do radzieckich szachistów.

Oddziaływanie meczu miało też konkretny wymiar poza samym pojedynkiem. World Chess Hall of Fame podaje, że liczba członków US Chess wzrosła z 30 844 w 1972 roku do 59 250 w 1973 roku. To wskaźnik rozwoju zorganizowanych szachów w Stanach Zjednoczonych wokół tego meczu, a nie liczba światowej publiczności ani jedyne wyjaśnienie przyczyn tego wzrostu.