Aptal matı

Aptal matı, Beyaz f piyonunu ve g piyonunu çok erken sürdüğünde ortaya çıkar. Bu piyonlar beyaz şahın önünde ve sağında başlar. Hamleler şaha uzanan çaprazı açar ve yakın kareleri neredeyse savunmasız bırakır.

Siyah, veziri h4 karesine getirerek açılan hattan yararlanır; vezir buradan e1 karesindeki şaha çapraz boyunca şah çeker. Cebirsel notasyonda dikey hatlar a ile h arasındaki harflerle, yataylar ise sayılarla adlandırılır. Vezir alınamaz, şah kesilemez ve şahın yasal karesi yoktur; dolayısıyla konum mattır.

Çapraz dört hamlede ortaya çıkıyor

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

Başlangıçg4e5f3Qh4#

f2 e1'e giden çaprazı kapatıyor ve g2 piyon hâlâ g3'e müdahale edebilir.

Rota hâlâ kapalı

Bu sadece olası en kısa yolların bir tanesi. Başlangıç pozisyonunda her iki taraf da bitişi engelleyen blokajları hâlâ koruyor.

1. f2 e1'e giden çaprazı kapatıyor ve g2 piyon hâlâ g3'e müdahale edebilir.
2. e7'deki piyon, siyah vezirin d8'den h4'e olan yolunu engelliyor.

Bu, başlangıç konumundan izin verilen en hızlı mattır: Siyah ikinci hamlesinde mat edebilir. Zorunlu bir strateji değildir; iki ağır hatanın cezalandırılmasıdır. Pratik dersi, şahın önündeki birden fazla piyonu sürmenin tehlikeli hatlar açabileceğidir.