Gambit

Gambit, açılış sırasında çoğunlukla bir veya birkaç piyonun kasıtlı olarak teklif edilmesidir. Oyuncu, fedayı dengeleyebilecek yararlar anlamına gelen telafi arar. Bunlar arasında taşları başlangıç karelerinden yararlı konumlara hızla çıkaran gelişim, rakibi yanıt vermeye zorlayan tehditler, merkez kontrolü, taşlar için açık yataylar, dikeyler veya çaprazlar, daha fazla manevra alanı ya da rakip şahın açığa çıkarılması bulunabilir.

Rakip materyali kabul edebilir, reddedebilir veya kabul edip daha sonra geri verebilir. Her seçim konumu değiştirir. Fazladan piyonu korumaya çalışmak zaman tüketebilir ve saldıran tarafın, sürekli yanıt gerektiren tehditler yaratma yeteneği olan inisiyatifi ele geçirmesine izin verebilir; doğru anda geri vermek ise gelişimi tamamlayıp baskıyı azaltabilir.

Nasıl değerlendirilir?

• Telafi somut olmalı ve tehdit yaratmaya veya materyali geri kazanmaya yetecek kadar sürmelidir.
• Taş etkinliği, piyonu tek başına saymaktan daha önemlidir.
• Her iki şahın güvenliği ve hatların kapanabilme olasılığı, gambitin işe yarayıp yaramadığını belirleyebilir.

İyi analiz edilmiş ve pratikte sınanmış bir gambit, doğru savunmaya karşı telafisi yeterli kaldığında sağlam kabul edilir. Bazı gambitler ise şüphelidir: pratik sorunlar yaratabilirler, ancak rakip doğru yanıt verirse nesnel bir dezavantaj bırakırlar. İlk hamleler ve bunların planları hakkındaki birikmiş bilgi olan açılış teorisi bu ayrımları inceler; tek bir oyun kazanmak teklifin doğru olduğunu kanıtlamaz.

Bir karşı gambit, inisiyatife başka bir materyal teklifiyle yanıt verir. Tempo kaybı da önemlidir, çünkü birçok gambit saldıran taraf taşlarını geliştirirken rakibi materyali almak veya savunmak için hamle harcamaya zorlamaya çalışır.