Karpov-Kasparov 1984

Karpov-Kasparov 1984, şampiyon Anatoly Karpov ile meydan okuyan Garry Kasparov arasındaki Dünya Şampiyonası maçıydı. Eylül 1984'te Moskova'da başladı ve parti sayısında sınır olmayan bir format kullandı: altı galibiyete ilk ulaşan maçı kazanacaktı. Beraberlikler galibiyet sayılmıyor, taraflardan biri altıya ulaşana kadar maç sürüyordu.

Karpov 27. partiden sonra 5-0 öne geçti, ancak altıncı galibiyeti elde edemedi. Her yeni beraberlik karşılaşmayı uzatıyor ama onu hedefe yaklaştırmıyordu. Kasparov açısından yenilmemek mücadeleyi açık tutuyordu, fakat aradaki farkı da azaltmıyordu: direnmek ile geri dönüş yapmak hâlâ farklı şeylerdi.

İlk galibiyet, ama skor hâlâ 5-1

12 Aralık'ta oynanan 32. parti, Kasparov'un maçtaki ilk galibiyetiydi. Beyazların h dikeyindeki saldırısı bir vezir oyunsonuna dönüştü. Bu konumda beyaz şahın sığınağı ve siyah şaha şah çekerek tempo kazanma olanağı inisiyatifin değerini korudu. Kazanmak, değişimlerden sonra bu etkinliği sürdürmeyi gerektirdi, hemen mat etmeyi değil.

Karpov, ertesi gün oyuna devam etmeden terk etti. Kayıt 41.g5 ile biter; sonrasında gelenler gerçek oyun değil, analiz devamıdır. Ortaya çıkan 5-1 skoru, şampiyonu hâlâ unvandan bir galibiyet uzakta bırakıyordu. Kasparov bir parti kazanmıştı, ancak maçtaki durumu hâlâ çok elverişsizdi.

Toparlanma da kesintisiz değildi. Bu galibiyet ile son iki galibiyet arasında, 33. partiden 46. partiye kadar on dört beraberlik vardı. Kasparov daha sonra 47. ve 48. partileri kazanarak galibiyet skorunu 5-3'e indirdi. Değişim önemliydi, ancak iki oyuncu da gerekli altı galibiyete henüz ulaşmamıştı.

Bitirmek ertelemek değildi

48 partinin 40'ı beraberlikle sonuçlandıktan sonra Uluslararası Satranç Federasyonu (FIDE) başkanı Florencio Campomanes, karşılaşmanın süresini ve oyuncuların durumunu gerekçe göstererek 15 Şubat 1985'te maçı sona erdirdi. Maç sonuçsuz kaldı.

Bu, 5-3'ten devam etmek üzere verilmiş bir ara değildi. 0-0 ile başlayacak yeni bir maç ilan edildi. Sovyet federasyonu başkanı Vitaly Sevastyanov'un 13 Şubat tarihli ve Edward Winter tarafından yayımlanan mektubu üç aylık bir ara istemişti; maçı sona erdirmek farklı bir karardı. Tahta üzerinde hâlâ sonuçlanmamış bir mücadele kapatılıyor ve skoru yeni maça taşınmıyordu.

Karar tartışmalıydı, ancak iki oyuncudan hiçbirini maçın galibi yapmadı. Unvan, 1985'te oynanan 24 partilik yeni maça kadar Karpov'da kaldı; Kasparov bu yeni maçı kazanarak dünya şampiyonu oldu. Bu sonraki zafer, ilk maç sürseydi kimin kazanacağını geriye dönük olarak belirlemez.