Kramnik-Anand, Bonn 2008: beşinci parti

Bonn'daki Dünya Şampiyonası'nın 20 Ekim 2008'de oynanan beşinci partisi, Vladimir Kramnik'i yeniden yanıtlanmamış bir soruyla karşı karşıya bıraktı. Üç gün önce Viswanathan Anand'a karşı beyazlarla bir Meran partisinde kaybetmişti. Dördüncü partideki beraberliğin ardından iki oyuncu aynı açılışa döndü. Kramnik hâlâ ilk galibiyetini arıyordu; Anand'ın ise bir galibiyeti vardı.

Bir maçta aynı açılışa dönmek, iki parti arasında tahta dışında yapılan çalışmayı da sınamak demektir. Rakip ilk karşılaşmayı inceleme fırsatı bulmuştur, ancak kazanan da bütün kararlarını tekrarlamak zorunda değildir. Anand, 15...Rg8 hamlesini filin d6'ya gelişiminden önceye aldı. Bu, baştan itibaren yeni bir parti de öncekinin tekrarı da değildi: hamle sırasındaki bir değişiklik, farklı sorunlar yaratmaya yetti.

Malcolm Pein'in haberinde Kramnik'in somut bir açıklaması yer alıyordu: 18. hamlede c dikeyini seçmişti, çünkü siyah vezirin c5 ve d5'e doğru yapabileceği bir manevradan endişe ediyordu. Bu açıklama, konuma ilişkin bir kararı anlamayı sağlar; ancak oyuncunun bütün özel analizini yeniden kurmaya yetmez. Anand'ın galibiyetinin sonuna kadar önceden hesaplandığını varsaymaya da dayanak oluşturmaz.

Beyaz taşlarını geliştirdi, vezir kanadında etkinlik aradı ve bir çift kaleyi değişti. g dikeyi mücadelenin doğrudan odağı olmaktan çıktı, ancak siyah kale başka bir giriş yolu buldu. Bu aşamayı anlamak için açılışın adından çok, koordinasyonu kaybetmeden plan değiştirebilme yeteneği önemlidir. Parti, ilk sürprizden sonra da kararlar gerektirmeye devam etti.

Sonuç, yaygın bir izlenimi çürüttü: vezirleri değişmek güvenliği garanti etmez . Tasfiye sırasında Beyaz materyali geri aldı, ancak şahının açıkta kalması sorununu çözemedi. Anand bu koordinasyon eksikliğini bir terfi tehdidine dönüştürdü; Kramnik 35...fxe3 sonrasında terk etti. Vezirsiz oyunsonu saldırıyı söndürmemiş, ona başka bir biçim vermişti.

3,5-1,5'lik skorla Anand'ın ikisi de siyahlarla olmak üzere iki galibiyeti vardı ve Kramnik'in iki puanlık farkı kapatması gerekiyordu. Maç henüz bitmemişti. Bu beşinci partinin ayırt edici yanı, daha önce tartışılmış bir açılışı ikinci bir rekabet sorununa dönüştürmesiydi: hazırlık mücadele alanını belirledi, ancak galibiyetin yine kararlar ve hesaplamayla inşa edilmesi gerekti.