Polgár ile Sokolov, Wijk aan Zee 2005

Saldırıyla kazanılan bir oyun, sonucu bilindiğinde çok daha basit görünebilir. Bu oyunda Beyazın sonda hazırlayabildiği mat, önceki bütün aşamaları kaçınılmaz bir ilerleyiş gibi okumaya davet eder. Oysa öyle değildi. Sokolov etkinlik elde etti, Polgár'ı yeniden düzenlenmeye zorladı ve şahı ciddi baskı altındayken bile taktik kaynaklarını korudu.

Oyun, 29 Ocak 2005'te, o dönemde Corus adıyla düzenlenen Wijk aan Zee turnuvasının ana grubunda sondan bir önceki turda oynandı. Bu galibiyet, Judit Polgár'ın yarışmalara dönüşünün bir parçasıydı. Polgár, 13 üzerinden 7 puanla Aleksandr Grişçuk, Michael Adams ve Vladimir Kramnik ile dördüncülüğü paylaştı. Turnuvayı 8,5 puanla Peter Leko kazandı: Sokolov karşısındaki galibiyet, bu performans içinde değerli bir sonuçtu; birinciliği tek başına belirleyen bir oyun değildi.

Gerilim, tahtanın geri kalanını hareketsiz bırakmayan kapalı bir merkezden doğdu. Siyah vezir kanadında giriş yolları aradı, Beyaz da rok konumuna saldırısını geliştirmeden önce orada karşılık vermek zorunda kaldı. Bu ayrıntı galibiyetin niteliğini değiştirir: söz konusu olan, birbirinden bağımsız iki planın yarışı değildi. Her ilerleyiş rakibin olanaklarını değiştirdi ve hangi taşların savunma görevlerini bırakabileceğinin yeniden kontrol edilmesini gerektirdi.

En açıklayıcı an 34.Kf1 hamlesidir. Polgár, saldırısının ortasında bir karşı darbenin etkisini azaltmak için kendi şahını oynadı. Bu hamle ne materyal kazandı ne de saldırıya bir taş daha kattı; vezire yönelik tehdidin şah çekerek gelmesini önledi. Son bölümde de inisiyatif ile dikkat bir arada kaldı: Beyaz, son darbe için kaleyi yeniden konumlandırmadan önce kendi şahını savunmak zorundaydı.

Sonucun kanıtlamadığı şey

Polgár, A Game of Queens'te 17. ve 28. hamlelerdeki kararlarını sorgular. Bu öz eleştiri, bir galibiyetin kusursuz oyun gösterisiyle karıştırılmasını önler. Son saldırı değerini korur, ancak geriye dönük olarak önceki bütün kararları doğru yapmaz ve rakibi pasif bir katılımcıya indirgemez.

Polgár'ın anlattığına göre, oynanmamış bir varyanttan Mihail Marin ile paylaştığı bir fikir, daha sonra onun Andorra 2012'de Julio Granda karşısında kazandığı oyuna ilham verdi. Bu bağlantı, Sokolov'a karşı oynanan oyunun kaydına değil, analizin tarihine aittir. Burada iki ayrı ilgi alanı bir aradadır: zor bir oyunun nasıl kazanıldığı ve oyun bittikten sonra ondan neler çıkarılabildiği.