نابینایی شطرنجی

نابینایی شطرنجی غفلتی شگفت‌آور است: مهره‌ای که بدون پاسخ کافی قابل گرفتن است، یک گرفتن ساده، کیش یا تهدیدی تعیین‌کننده روی صفحه دیده می‌شود، اما بازیکن چنان عمل می‌کند که گویی وجود ندارد. این به معنای ندانستن قاعده یا الگوی مربوط نیست. در آن لحظه، توجه بازیکن یک واقعیت دیدنی و مهم را در تصمیم خود وارد نمی‌کند.

این حالت ممکن است وقتی رخ دهد که بازیکن کاملاً در ایده خود غرق شده باشد، حرکت مورد انتظار توجه را به بخشی از صفحه هدایت کند یا فشار زمان بررسی نهایی ایمنی را تضعیف سازد. حتی قهرمانان جهان نیز چنین غفلت‌هایی داشته‌اند. اثر Einstellung می‌تواند نقش داشته باشد، وقتی راه‌حلی آشنا چنان توجه را در اختیار می‌گیرد که گزینه‌های دیگر به‌درستی بررسی نمی‌شوند.

این اصطلاح شیوه از قلم افتادن اطلاعات را توصیف می‌کند، نه بزرگی خطای حاصل را. پیامد ممکن است کوچک یا موجب باخت بازی باشد. همچنین با ارزیابی نادرست پوزیسیون پس از دیدن درست ویژگی‌های اصلی آن تفاوت دارد. در یک حرکت بحرانی، یعنی تصمیمی که انتخاب ضعیف‌تر می‌تواند نتیجه را به‌شدت تغییر دهد، مرور کوتاه کیش‌ها، گرفتن‌ها، تهدیدها و مهره‌های بی‌دفاع خطر را کاهش می‌دهد، هرچند هیچ چک‌لیستی آن را کاملاً از میان نمی‌برد.