مات گوشه

یک مات گوشه الگویی است که در آن شاه در یکی از چهار خانهٔ گوشهٔ صفحه گرفتار شده است. در شناخته‌شده‌ترین شکل آن، اسب کیش نهایی را می‌دهد و رخ یا وزیر خانه‌های نزدیک فرار را کنترل می‌کند. لبهٔ صفحه از پیش پنج جهت ممکن را حذف می‌کند، بنابراین فقط چند مهره برای کامل کردن قفس کافی‌اند.

الگوی پایه

اسب در گوشه فرمان می‌راند

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

اسبِ c7 به a8 حمله می‌کند و کیش نهایی را می‌دهد.

کیشِ اسب، کنترلِ وزیر

لبهٔ صفحه پنج جهت ممکن را حذف می‌کند. مات با تقسیم کیش و کنترل سه خانهٔ مجاور باقی‌مانده میان دو مهره کامل می‌شود.

1. اسبِ c7 به a8 حمله می‌کند و کیش نهایی را می‌دهد.
2. وزیرِ b6 خانه‌های a7، b7 و b8 را کنترل می‌کند، سه خانهٔ مجاوری که کنار لبه باقی مانده‌اند.

در نسخهٔ اسب، وضعیت فقط هنگامی مات است که شاه نتواند اسب را بگیرد، به هیچ‌یک از سه خانهٔ مجاورش برود یا با مهره‌ای دیگر حمله را برطرف کند. یکی از مهره‌های خود شاه، اغلب یک پیاده، ممکن است یک خروجی را اشغال کند و رخ، وزیر، اسب یا مهاجم دیگری بقیه را پوشش دهد.

این برچسب در مجموعه‌های الگو متفاوت است. برخی مات گوشه را برای هر ماتی به شاهی در گوشه به کار می‌برند. برخی دیگر آن را به هماهنگی اسب با رخ یا وزیر محدود می‌کنند. این واژه‌نامه معنای مشخص‌تر و رایج در تمرین الگوها را به کار می‌گیرد.

این الگو با مات خفه تفاوت دارد، زیرا لازم نیست شاه با مهره‌های خودی احاطه شده باشد. همچنین با مات عربی متفاوت است: در مات عربی معمولاً رخ از خانه‌ای مجاور کیش می‌دهد و اسب از آن محافظت می‌کند، درحالی‌که در مات گوشه معمولاً اسب کیش می‌دهد.

قفسِ مهره‌های خودیمات عربی

قفس از درون ساخته می‌شود

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

اسبِ f7 به h8 حمله می‌کند و کیش نهایی را می‌دهد.

همان اسب، محاصره‌ای متفاوت

اسب دوباره کیش می‌دهد، اما اینجا قفس به مهرهٔ دوربرد سفید وابسته نیست: مهره‌های خودِ سیاه همهٔ خانه‌های مجاور را اشغال کرده‌اند.

1. اسبِ f7 به h8 حمله می‌کند و کیش نهایی را می‌دهد.
2. رخِ g8 و پیاده‌های g7 و h7 هر سه راه خروج شاه را مسدود کرده‌اند.