مدل چهارمرحله‌ای دِ گروت

مدل چهارمرحله‌ای دِ گروت الگویی از تفکر را خلاصه می‌کند که روان‌شناس و استاد شطرنج Adriaan de Groot با پروتکل‌های بلنداندیشی مشاهده کرد. در آن پژوهش‌ها، بازیکنان پوزیسیونی را بررسی می‌کردند و هنگام جست‌وجوی حرکت، افکارشان را به زبان می‌آوردند. هدف مدل توصیف سازمان یک تصمیم پیچیده است، نه تحمیل دستورالعملی خشک.

چهار مرحله

1. جهت‌یابی: ویژگی‌های اصلی پوزیسیون را دریابید و برداشتی اولیه از مشکل‌ها، فرصت‌ها و هدف‌ها بسازید.
2. کاوش: حرکت‌های کاندیدا، یعنی گزینه‌های شایسته تحلیل، را تولید کنید و برخی ادامه‌های ممکن را بررسی کنید.
3. بررسی: امیدوارکننده‌ترین گزینه را عمیق‌تر مطالعه و با گزینه‌های مرتبط مقایسه کنید.
4. اثبات: انتخاب نهایی را بازبینی کنید، واریانت‌ها را بیازمایید و پیش از اجرای حرکت به دنبال نقص بگردید.

مرحله‌ها می‌توانند تکرار شوند، هم‌پوشانی داشته باشند یا بسیار کوتاه شوند. بازیکن ممکن است پس از یافتن دفاعی غیرمنتظره از بررسی به کاوش بازگردد. دانش انباشته و چانکینگ از همان آغاز بر فرایند اثر می‌گذارند، زیرا کمک می‌کنند آرایش‌های آشنا سریع برجسته شوند و شمار گزینه‌های معقول کاهش یابد.

پژوهش‌های بعدی درباره تخصص، این تصور را تعدیل کرده‌اند که قدرت صرفاً از جست‌وجوی حرکت‌های بسیار بیشتر ناشی می‌شود. بازیکنان قوی اغلب جست‌وجو را بهتر هدایت می‌کنند و امکان‌های مرتبط را زودتر می‌شناسند. این مدل همچنان برای جدا کردن برداشت اولیه از بررسی لازم در یک حرکت بحرانی، یعنی تصمیمی با حاشیه خطای کم، سودمند است و همچنین کمک می‌کند بفهمیم اثر Einstellung چگونه می‌تواند کاوش را بیش از حد زود محدود کند.