مرکز پیاده‌ای مسلط

مرکز پیاده‌ای مسلط زمانی وجود دارد که پیاده‌های یک بازیکن بخش میانی صفحه را نیرومندتر از پیاده‌های حریف اشغال یا کنترل کنند. بعضی طبقه‌بندی‌ها این نام را برای حالتی به کار می‌برند که یک جناح پیاده‌های مرکزی بیشتری حفظ کرده باشد. این توده می‌تواند فضا بگیرد، یعنی پشت پیاده‌ها جای بیشتری برای حرکت مهره‌های خودی بسازد، و خانه‌های مفید مهره‌های حریف را کاهش دهد.

مزیت فقط در مالکیت مرکز نیست. پیاده‌ها می‌توانند از مهره‌ها پشتیبانی کنند، برای راندن مدافعان پیش بروند یا با یک شکست پیاده‌ای، یعنی پیشروی‌ای برای حمله به پیاده دیگر، ستون‌ها و قطرها را باز کنند. حریف معمولاً می‌کوشد با قرار دادن مهره‌ها در جلو توده را بی‌حرکت کند، به پیاده عقبی که گروه را نگه می‌دارد حمله کند یا پیش از پیشروی، پیاده‌ها را تعویض کند. مرکز فقط زمانی واقعاً مسلط است که مزایایش در برابر این پاسخ‌ها دوام بیاورد.

سلطه پایدار

گوه مرکزی با پشتیبانی چندلایه

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

پیاده‌های c4 و e4 از d5 پشتیبانی می‌کنند و اسب c3 مدافع دیگری می‌افزاید.

فضا از پایه پشتیبانی می‌شود

پیاده‌های c4 و e4 از d5 پشتیبانی می‌کنند و اسب c3 مدافع دیگری می‌افزاید. پیاده d5 خانه d6 را می‌بندد و c6 و e6 را کنترل می‌کند، پس این توده فضا می‌گیرد و مسیرهای مرکزی اسب سیاه را محدود می‌کند، نه اینکه فقط به بزرگی خود متکی باشد.

1. پیاده‌های c4 و e4 از d5 پشتیبانی می‌کنند و اسب c3 مدافع دیگری می‌افزاید.
2. پیاده d5 خانه d6 را می‌بندد و c6 و e6 را کنترل می‌کند و مسیرهای مرکزی اسب سیاه را محدود می‌سازد.

مرکز بزرگ نیز می‌تواند به هدف تبدیل شود. اگر بدون پشتیبانی پیش برود، خانه‌های پشت خود را تضعیف کند، شاه را در معرض حمله بگذارد یا مهره‌های زیادی را به دفاع ببندد، بزرگی آن به بار تبدیل می‌شود. بنابراین پیاده‌های مرکزی بیشتر، برتری را تضمین نمی‌کنند. باید تحرک، پشتیبانی و اثر آن‌ها بر فعالیت هر دو نیرو را ارزیابی کرد.

مرکز بزرگ اما قابل حمله

سه پیاده مرکزی با پایه‌ای آسیب‌پذیر

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

آغاز

cxd4

پیاده‌های c4 و e4 در دو سوی d4 قرار دارند، اما هیچ‌کدام از آن دفاع نمی‌کند.

تعداد، ضعف را پنهان می‌کند

سفید c4، d4 و e4 را اشغال کرده است، اما پیاده‌های c4 و e4 از d4 دفاع نمی‌کنند. پیاده‌های سیاه c5 و e5 از دو طرف به آن نقطه حمله می‌کنند، پس این توده فقط به‌دلیل داشتن سه پیاده نباید مسلط دانسته شود.

1. پیاده‌های c4 و e4 در دو سوی d4 قرار دارند، اما هیچ‌کدام از آن دفاع نمی‌کند.
2. پیاده‌های سیاه c5 و e5 از دو طرف به d4 حمله می‌کنند.