Luft

Luft واژهٔ آلمانی هواست. در شطرنج به فضایی گفته می‌شود که معمولاً با پیشروی یکی از پیاده‌های جلوی شاهی ایجاد می‌شود که از طریق قلعه رفتن، حرکت ویژهٔ شاه و رخ، به یکی از جناح‌ها منتقل شده است. این فضا به شاه اجازه می‌دهد اگر رخ یا وزیر دشمن در امتداد ردیف آغازین کیش بدهد، آن ردیف را ترک کند. کیش حملهٔ مستقیم به شاه است که پاسخ می‌طلبد.

وقتی یکی از پیاده‌های جلوی شاه و نزدیک لبهٔ صفحه یک خانه پیش می‌رود، شاه ممکن است خانهٔ فرار، یعنی مقصدی قانونی و امن، به دست آورد. این ایده ضعف ردیف آخر را کاهش می‌دهد و می‌تواند رخی را آزاد کند که پیش‌تر به جلوگیری از کیش‌هایی مقید بود که در غیر این صورت به مات، یعنی وضعیتی بدون هیچ پاسخ قانونی، منتهی می‌شدند.

ایجاد Luft با g3

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

آغاز

g3

ستون e باز است: ...Re1+ با کیش وارد ردیف آخر می‌شود.

در برابر نفوذ، راه فراری نیست

رخ سیاه حرکت Re1 را در اختیار دارد. با اشغال بودن f2، g2 و h2، آن کیش هیچ خانهٔ فراری برای شاه باقی نمی‌گذارد.

1. ستون e باز است: ...Re1+ با کیش وارد ردیف آخر می‌شود.
2. پیاده‌های f2، g2 و h2 راه خروج شاه را می‌بندند؛ پس از ...Re1+ هیچ خانهٔ فرار قانونی ندارد.

ساختن luft اقدامی پیشگیرانه است. پیشگیری یعنی جلوگیری از برنامهٔ حریف پیش از آنکه به تهدیدی فوری تبدیل شود. این حرکت نباید به‌طور خودکار انجام شود: یک نوبت مصرف می‌کند و سپر پیاده‌ای را به‌طور برگشت‌ناپذیر تغییر می‌دهد. پیشروی ممکن است قطری را باز کند، خانه‌ای را ضعیف سازد یا هدفی برای پیشروی یا تعویض پیاده‌ای به حریف بدهد که خطوط را باز می‌کند.

این اصطلاح می‌تواند هم به فضای موجود و هم به‌طور غیررسمی به حرکتی که آن را می‌سازد اشاره کند. مهم این است که راه خروج فرضی واقعاً امن باشد. اگر حریف خانه را کنترل کند، با وجود حرکت پیاده شاه هنوز مسیر قانونی ندارد.

چه زمانی معمولاً مفید است

• رخ یا وزیر دشمن تهدید می‌کند وارد ردیف آخر شود.
• رخ خودی به جلوگیری از آن ورود مقید شده است.
• پیشروی پیاده خط حملهٔ خطرناک‌تری پیرامون شاه باز نمی‌کند.
• جلوگیری از تهدید اجازه می‌دهد برنامه‌ای دیگر بدون محاسبهٔ دائمی تهدیدهای ردیف آخر ادامه یابد.