گذار از گشایش به وسط بازی

گذار از گشایش به وسط بازی زمانی آغاز می‌شود که دنبال‌کردن یک توالی شناخته‌شده یا اجرای مکانیکی اصول گشایش دیگر کافی نباشد. موقعیت واقعی شروع به تعیین طرح می‌کند. شماره حرکت ثابتی برای این تغییر وجود ندارد: ممکن است پس از حرکتی غیرمنتظره زود رخ دهد یا در یک واریانت طولانی و شناخته‌شده دیرتر برسد.

نخستین بررسی مربوط به گسترش مهره‌ها است، یعنی بیرون‌آوردن مهره‌ها از خانه‌های آغازین و رساندنشان به جاهایی که در بازی نقش دارند. برتری در گسترش فقط زمانی ارزش دارد که پیش از جبران حریف از آن استفاده شود. به همین ترتیب، آغاز حمله در حالی که چند مهره هنوز با هم هماهنگ نیستند ممکن است نشان دهد موقعیت برای آن اقدام آماده نیست.

پرسش‌هایی برای انتخاب نخستین طرح

1. آیا شاه‌ها امن‌اند و آیا قلعه رفتن هنوز ممکن یا لازم است؟
2. کدام پیاده‌ها مرکز را شکل می‌دهند و کدام شکست‌های پیاده‌ای می‌توانند آن را باز یا بسته کنند؟
3. کدام مهره بدترین جایگاه را دارد و در چه خانه‌ای می‌تواند نقش مفیدی داشته باشد؟
4. گشایش چه ضعف‌هایی برجا گذاشته است، مانند پیاده عقب‌مانده، خانه‌ای دشوار برای دفاع یا خطی باز؟
5. آیا تاکتیکی فوری بر طرح راهبردی اولویت دارد؟

حرکت خوب در مرحله گذار معمولاً دستاوردهای گشایش را به یک نیاز واقعی پیوند می‌دهد: تکمیل گسترش، امن‌کردن شاه، رقابت بر سر یک خط، آماده‌سازی شکست پیاده‌ای یا جلوگیری از طرح حریف. حرکت‌های حفظی بدون درک این پیوند، به‌محض پایان نظریه شناخته‌شده راهنمای چندانی نمی‌دهند.

از توسعه تا گسست e5

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

آغاز

Bd3

c5

O-O

Nc6

Nbd2

Bd6

dxc5

Bxc5

e4

O-O

e5

کارهای گشایشی هنوز باقی است

هر دو شاه هنوز در مرکزند و چند مهره در خانه‌های آغازین خود باقی مانده‌اند. اولویت فوری همچنان توسعهٔ مهره‌ها و امن‌کردن شاه‌هاست.