قلعه‌رفتن در جناح‌های مخالف

قلعه‌رفتن در جناح‌های مخالف زمانی رخ می‌دهد که یک بازیکن به جناح شاه و دیگری به جناح وزیر قلعه برود. جناح یکی از دو سوی صفحه است. قلعه رفتن حرکت ویژه‌ای است که در آن شاه دو خانه به سوی یک رخ می‌رود و آن رخ به سوی دیگر شاه منتقل می‌شود. قلعه در جناح شاه را قلعهٔ کوتاه و قلعه در جناح وزیر را قلعهٔ بلند نیز می‌نامند.

این ساختار معمولاً حمله‌های سریع را تشویق می‌کند، زیرا پیاده‌هایی که به سوی شاه دشمن پیشروی می‌کنند از شاه خودی دورند. هر طرف می‌تواند طوفان پیاده‌ها راه بیندازد، یعنی مجموعه‌ای هماهنگ از پیشروی‌ها که فضای بیشتری را کنترل می‌کند، مهره‌ها را می‌راند و ستون‌ها یا قطرها را باز می‌کند. این وضعیت اغلب مسابقه‌ای می‌سازد که در آن نخستین کیش، یعنی حملهٔ مستقیم به شاه که پاسخ می‌طلبد، یا تهدید وادارکنندهٔ دیگری از پیشرفت کلی مهم‌تر است.

قاعدهٔ استراتژیک این نیست که بدون محاسبه حمله کنید. مرکز صفحه ممکن است پیش از رسیدن هر یک از حمله‌های جناحی باز شود، وزیر ممکن است از مسیر دیگری وارد شود و مهره‌ها برای پشتیبانی از پیاده‌ها به خانه‌های مناسب نیاز دارند. سرعت به تعداد حرکات لازم برای هر پیشروی وابسته است. همچنین شکست‌های پیاده‌ای موجود، یعنی پیشروی‌ها یا گرفتن‌هایی که آرایش پیاده‌ها را تغییر می‌دهند و خطوط را باز می‌کنند، و میزان آسانی بازشدن هر سپر پیاده‌ای اهمیت دارند.

دو جناح و مرکزی رقابتی

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

b5 و g4 شکاف‌های حمایت‌شده‌ای هستند که می‌کوشند سپر شاه حریف را بدون حرکت‌دادن پیاده‌های اطراف شاه مهاجم باز کنند.

سه مسیر پیش از انتخاب

سفید می‌تواند b5 را علیه c6 آماده کند و سیاه می‌تواند g4 را علیه سپر سفید آماده سازد. تنش در d5 و e4 ممکن است زودتر مرکز را باز کند، بنابراین هیچ‌یک از پیشروی‌های جناحی اجباری نیست.

1. b5 و g4 شکاف‌های حمایت‌شده‌ای هستند که می‌کوشند سپر شاه حریف را بدون حرکت‌دادن پیاده‌های اطراف شاه مهاجم باز کنند.
2. تماس d5-e4 می‌تواند پیش از رسیدن هر یک از حمله‌های جناحی، خطوط مرکزی را باز کند.

چه چیزی مسابقه را تعیین می‌کند

• فاصلهٔ میان پیاده‌های مهاجم و شاه دشمن.
• تعداد مهره‌هایی که می‌توانند با تمپو وارد شوند، یعنی هم‌زمان تهدیدی فوری بسازند.
• کیش‌ها و گرفتن‌هایی که حریف را وادار به پاسخ می‌کنند.
• وضعیت مرکز، زیرا شاه قلعه‌رفته همچنان ممکن است از طریق خطوط مرکزی در معرض حمله باشد.

در مقایسه با قلعه‌رفتن در یک جناح، پیشروی پیاده‌ها به سوی شاه دشمن معمولاً امنیت خودی را کمتر کاهش می‌دهد. با این حال، تعویض وزیرها، بسته‌شدن جناح یا تهدیدهای فعال مرکزی که پاسخ می‌طلبند می‌توانند مسابقهٔ حمله را غیرضروری کنند.