پیادهٔ آزاد

پیادهٔ آزاد در ستون خود یا هیچ‌یک از دو ستون مجاور، پیادهٔ دشمنی در جلو ندارد. ستون خط عمودی صفحه است. فقط منطقه‌ای که در جهت حرکت پیاده قرار دارد مهم است؛ پیادهٔ دشمن پشت آن وضعیت آزادش را از بین نمی‌برد.

آزاد، حتی در حالت مسدود

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

فقط ناحیهٔ جلو تعیین‌کننده است

پیادهٔ سفید d5 در ستون‌های c، d یا e هیچ پیادهٔ سیاهی در جلو ندارد. پیادهٔ سیاه c4 پشت آن است و اسب d6 بدون تغییر وضعیت آزادبودن، پیشروی آن را می‌بندد.

آزادبودن به معنای توقف‌ناپذیربودن نیست. شاه یا مهرهٔ دشمن همچنان می‌تواند پیاده را مسدود یا بگیرد. نیروی آن از تهدید ترفیع می‌آید. وقتی به ردیف آخر می‌رسد، باید فوراً با وزیر، رخ، فیل یا اسبی هم‌رنگ جایگزین شود. حریف اغلب ناچار است زمان و مهره‌هایی را صرف جلوگیری از این پیشروی کند.

چه چیزی قدرت آن را تعیین می‌کند

• پیشروی: هرچه به ترفیع نزدیک‌تر باشد، حریف زمان کمتری برای واکنش دارد.
• پشتیبانی: پیادهٔ آزادِ حمایت‌شده را پیاده‌ای دیگر دفاع می‌کند و معمولاً مسدودکردنش دشوارتر است.
• اتصال: دو پیادهٔ آزاد در ستون‌های مجاور می‌توانند به‌عنوان پیاده‌های متصل از هم حمایت کنند.
• فعالیت: شاه و مهره‌ها باید به پیشروی آن کمک کنند یا از آن برای منحرف‌کردن مدافعان استفاده کنند.
• محاصره: مهره‌ای که درست جلوی پیاده قرار می‌گیرد می‌تواند آن را متوقف کند، در حالی که مهره‌های دیگر از کنار یا پشت به آن حمله می‌کنند.

اکثریت پیاده‌ای، یعنی پیاده‌های بیشتر از حریف در یک بخش، ممکن است پس از تعویض‌ها پیادهٔ آزاد بسازد. پیش از آن، پیاده‌ای که بیشترین احتمال آزادشدن را دارد پیادهٔ کاندیدای آزاد نامیده می‌شود. تفاوت به پیاده‌های فعلی دشمن بستگی دارد، نه به قصدی در آینده.