Phòng thủ chủ động

Phòng thủ chủ động không chỉ bảo vệ mọi mục tiêu bị tấn công. Nó tìm cách giảm sức ép bằng các quân tích cực, đổi quân, đe dọa của chính mình hoặc tấn công nguồn gây nguy hiểm. Mục tiêu là buộc đối thủ dành thời gian xử lý các vấn đề mới thay vì tự do cải thiện thế cờ.

Nó có thể đổi quân tấn công nguy hiểm nhất, mở đường cho xe, kích hoạt vua trong tàn cuộc, tức giai đoạn cuối ván khi còn ít quân, đẩy một tốt có cơ hội thực sự đến hàng cuối và biến thành quân khác, hoặc nhường một quân hay tốt để giải phóng các lực lượng còn lại. Trong một thế cờ chật chội, nơi có ít không gian cơ động, một đòn phá tốt, tức nước đẩy nhằm buộc đổi quân và mở đường, có thể hữu ích hơn việc thêm một quân phòng thủ thụ động.

Chủ động không có nghĩa là liều lĩnh hoặc luôn tốt nhất. Trước tiên phải xử lý các đe dọa khẩn cấp, và hoạt động tạo ra không được làm lộ vua hay mất vật chất. Một số thế cờ đòi hỏi phòng thủ thụ động chính xác, chẳng hạn duy trì một hàng rào mà đối thủ không thể xuyên qua. Lựa chọn giữa hai phương pháp là một phần của kế hoạch phòng thủ.

Sau khi cuộc tấn công đã được hóa giải, thường cần củng cố: phối hợp các quân, sửa chữa điểm yếu và bảo đảm đối thủ không thể giành lại thế chủ động, tức khả năng áp đặt các đe dọa buộc phải trả lời.