Thế cờ chật chội

Một thế cờ chật chội tồn tại khi quân của một bên có rất ít tự do di chuyển. Các tốt của chính bên đó hoặc sự kiểm soát của đối thủ chiếm những ô cần thiết để phát triển, phòng thủ hoặc chuyển cánh. Vấn đề mang tính thực tế chứ không chỉ là hình thức: nhiều quân có thể cản trở lẫn nhau, và một đe dọa ở cánh này có thể khó được xử lý từ cánh kia.

Một thế cờ đóng có thể hạn chế cả hai bên, nhưng hai khái niệm không giống nhau. Thế cờ đóng vì các tốt chặn đường; thế cờ chật chội khi một bên đặc biệt chịu thiệt do thiếu không gian. Vì vậy, một thế cờ đóng vẫn có thể khá thoải mái, còn trong một thế cờ mở vẫn có thể có một quân bị mắc kẹt nghiêm trọng.

Những cách xử lý thường gặp

• Tái bố trí quân để chúng không còn tranh nhau cùng các ô.
• Đổi một quân kém hiệu quả của mình lấy một quân tích cực của đối thủ.
• Chuẩn bị đột phá tốt, tức một nước tiến tốt thách thức cấu trúc đối phương và tạo các tuyến mới.
• Tìm một hình thức phòng thủ chủ động buộc đối thủ phải đáp lại thay vì tự do cải thiện thế cờ.

Thiếu không gian là một bất lợi, không phải thất bại tự động. Nếu cấu trúc vững chắc và bên bị bó hẹp tìm được một đột phá giải phóng hoặc tuyến xâm nhập, tức cách đưa một quân vào lãnh thổ đối phương, đánh giá có thể thay đổi nhanh chóng.