Tàn cuộc tượng và tốt đấu tượng

Trong tàn cuộc tượng và tốt đấu tượng, một bên cố biến tốt thành quân mới còn bên phòng thủ dùng vua và tượng để ngăn. Hơn tốt không bảo đảm thắng. Kết quả phụ thuộc vào màu ô do các tượng kiểm soát, những đường chéo sẵn có, vị trí vua, cột và mức tiến của tốt, cùng bên đến lượt.

Tượng cùng màu ô

Nếu hai tượng đi trên cùng màu ô, chúng có thể đối đầu trên cùng các đường chéo. Bên tấn công cố dùng vua xua vua phòng thủ và dùng tượng đẩy hoặc kéo lệch tượng đối phương. Bên phòng thủ tìm cách đặt vua trước tốt, tấn công tốt và giữ hơn một đường chéo sẵn có để tượng có thể đi mà không bỏ phòng thủ. Quy tắc Centurini mô tả các thế then chốt trong nhóm này, gồm những đội hình nơi vua phòng thủ đến một ô trước tốt mà các tượng không thể kiểm soát.

Tượng khác màu ô

Nếu một tượng chỉ đi trên ô sáng và tượng kia chỉ đi trên ô tối, chúng không thể tấn công nhau. Điều này thường có lợi cho bên phòng thủ, có thể phong tỏa tốt trên những ô tượng tấn công không thể tới. Tuy vậy, không phải mọi thế đều hòa: vua rất tích cực, tốt tiến rất cao hoặc tượng phòng thủ đặt kém vẫn có thể cho phép thắng.

Bên tấn công thường cần đưa vua lên trước khi đẩy tốt và phải tránh trao một ô phòng thủ ổn định. Bên phòng thủ cố giữ vua phía trước, kiểm soát đường phong cấp và sẵn sàng thí tượng lấy tốt nếu việc đó loại hết lực lượng có thể chiếu hết. Những thế này thuộc lý thuyết tàn cuộc, tức nghiên cứu kết quả và phương pháp chính xác khi còn ít quân.