Regel van Botvinnik

De regel van Botvinnik verwoordt een praktisch idee: eindspelen waarin beide partijen een paard en pionnen behouden, gedragen zich vaak als pionneneindspelen. Paarden hebben een klein bereik, hebben meerdere sprongen nodig om van vleugel te veranderen en kunnen niet gemakkelijk een tempo verliezen, dus een wachtzet uitvoeren die in wezen dezelfde stelling laat staan.

Daardoor worden koningsactiviteit, vrijpionnen, die geen vijandelijke pion vóór zich hebben op de eigen of een aangrenzende lijn, en promotieraces, waarin beide partijen berekenen welke pion als eerste de laatste rij bereikt, bijzonder belangrijk. Zugzwang komt eveneens vaak voor; dit is een stelling waarin de verplichting om te zetten de situatie verslechtert. Net als in een pionneneindspel kan de koning die het eerst binnendringt of een verre vrijpion de tegenstander dwingen een ander borddeel op te geven.

De regel betekent niet dat de paarden kunnen worden genegeerd. Een paard kan een pion blokkeren, schaak geven en een vork creëren, een aanval op twee of meer doelen met één zet. Spelers moeten ook de gevolgen van een paardenruil berekenen, omdat het resulterende koning-en-pionneneindspel gewonnen, remise of zelfs verloren kan zijn.

Gebruik de regel als denkvolgorde. Beoordeel eerst koningen, vrijpionnen, mogelijke pionnendoorbraken, dus reeksen van opmarsen of offers die een pad voor een pion vrijmaken, en promotieraces alsof je een pionneneindspel bestudeert. Voeg daarna de concrete paardensprongen, schaakzetten, vorken en ruilen toe. De uitspraak stuurt de beoordeling, maar vervangt geen rekenwerk of eindspeltheorie, de studie van exacte resultaten en methoden wanneer weinig stukken overblijven.