Centrum

In de nauwkeurigste betekenis bestaat het centrum uit de vier velden d4, d5, e4 en e5. Een ruimere definitie voegt de twaalf omliggende velden van c3 tot en met f6 toe en vormt een blok van 16. Uit de context blijkt meestal welk van beide gebieden wordt bedoeld.

Het centrum bezetten betekent een stuk of pion op een centraal veld plaatsen. Het centrum beheersen betekent die velden aanvallen, dus er invloed op uitoefenen met een stuk of pion die daar volgens zijn bewegingswijze zou kunnen slaan. Een partij kan het centrum van een afstand beheersen zonder een stuk op een van de vier kernvelden te hebben.

Het centrum is vaak belangrijk omdat het beide zijden van het bord, de flanken, verbindt en meer routes naar verschillende gebieden biedt. Een paard bij het centrum kan bijvoorbeeld tot acht velden bereiken, terwijl het vanuit een hoek slechts twee velden bereikt. Lopers en de dame kunnen vanuit een lange diagonaal ook druk op het centrum uitoefenen zonder het fysiek te bezetten.

Meer pionnen in het centrum garanderen geen voordeel. Ze kunnen ruimte winnen, maar ook doelwitten worden of eigen stukken blokkeren. De nuttige vraag is niet alleen wie meer centrale velden bezet, maar wie ze kan ondersteunen, aanvallen en gebruiken zonder de koning of andere stukken bloot te stellen.