Aftrekaanval

Een aftrekaanval ontstaat wanneer een eigen stuk de werking van een toren, loper of dame blokkeerde en weggaat om de lijn vrij te maken. Het achterliggende stuk valt dan aan over een verticale lijn, horizontale rij of diagonaal. Essentieel is niet alleen de zet van het voorste stuk, maar de aanval die erachter wordt onthuld.

De tactiek is vaak sterk doordat het weggaande stuk zelf ook kan dreigen. Het kan iets slaan, een waardevol stuk aanvallen of schaak geven terwijl het achterste stuk een ander doel bedreigt. Bij twee gelijktijdige dreigingen ontstaat een dubbele aanval, waarop de tegenstander mogelijk niet met één zet kan antwoorden.

De geopende lijn moet naar een werkelijk doel leiden. Een stuk wegzetten volstaat niet als de vrijgemaakte toren, loper of dame niets wint. Een batterij, een opstelling van minstens twee torens, lopers of dames op dezelfde lijn, kan bijzonder gevaarlijke aftrekaanvallen voorbereiden.