Mataanval

Een mataanval is een operatie tegen de koning die erop gericht is de partij met schaakmat te beëindigen, dus met een aanval op de koning waarop geen enkele reglementaire zet een antwoord biedt. Het is niet zomaar elke aanval in de buurt van de koning en evenmin één enkele schaakzet. Er kunnen meerdere manoeuvres nodig zijn om stukken dichterbij te brengen, lijnen te openen en vluchtvelden weg te nemen.

Wanneer de aanval gegrond is

De aanval is doorgaans kansrijker wanneer de koning blootstaat, zijn pionnendekking is verzwakt of de aanvaller een voorsprong in ontwikkeling heeft, wat betekent dat er al meer stukken actief zijn. Ook coördinatie en toegang zijn belangrijk: een dame alleen bereikt zelden iets als de andere stukken niet op tijd kunnen aansluiten.

Om druk in mat om te zetten, worden vaak directe dreigingen, het uitschakelen van verdedigers en de afbraak van het pionnenschild gecombineerd, dus het openbreken van de pionnen die de koning beschutten. Een matdreiging, de mogelijkheid om op de volgende zet mat te geven als er niet wordt gereageerd, dwingt de tegenstander tot een antwoord en kan extra stukken toegang tot de aanval geven. Voordat stukken of pionnen worden geofferd, moet elke verdediging worden gecontroleerd: de aanvaller slaan, een lijn blokkeren, stukken ruilen, een vluchtveld creëren of een urgente dreiging tegen de koning van de aanvaller stellen.