Profylaxe

Profylaxe betekent vanuit het standpunt van de tegenstander denken: wat wil die doen, waarom werkt dat en hoe kan het worden verhinderd of verzwakt? Het gaat niet alleen om directe dreigingen, maar ook om langzame verbeteringen zoals een veld bezetten, een stuk activeren of een pionnenbreekzet voorbereiden.

1. Interpreteer de laatste vijandelijke zet en zoek de bedoeling.
2. Onderscheid een echte dreiging van een nog niet urgente gedachte.
3. Vind het aanknopingspunt van het plan: een veld, lijn, diagonaal, stuk of pion.
4. Vergelijk rechtstreeks verhinderen, minder doeltreffend maken en een sterkere eigen dreiging creëren.

De beste profylactische zet doet vaak twee dingen: de tegenstander beperken en de eigen stelling verbeteren. Ze kan een zwakte beschermen, een manoeuvre voorbereiden of een voordeelstransformatie steunen. Profylaxe is dus geen passiviteit en kan juist veiliger aanvallen mogelijk maken.

Ze kan ook verkeerd worden toegepast. Reageren op een ingebeelde dreiging verspilt tijd en geeft het initiatief weg. In een kritieke stelling moet je berekenen of het vijandelijke plan werkelijk gevaarlijk is en wat stoppen kost. Beperking is een vaak voorkomend gevolg, maar is ruimer en kan veel opties langdurig beperken.