Omkeerbare zet

In schaakprogrammering en regelanalyse betekent een omkeerbare zet doorgaans een zet van koning, dame, toren, loper of paard naar een leeg veld. Het is geen pionzet en geen slagzet, de twee gebeurtenissen die de telling voor de vijftigzettenregel herstarten.

Programma's bewaren vaak een halvezettenteller, waarbij één halve zet de beurt van één partij is. Een omkeerbare zet verhoogt deze teller. Een slagzet of pionzet zet hem terug op nul. Wanneer iedere speler vijftig opeenvolgende zetten zonder een van beide gebeurtenissen heeft voltooid, kan een recht op een remiseclaim bestaan.

De naam garandeert niet dat elk gevolg ongedaan kan worden gemaakt. Als een koning of toren vanaf het oorspronkelijke veld beweegt, kan het recht op rokade, de bijzondere zet met koning en toren, definitief verloren gaan, ook wanneer het stuk later terugkeert. Een visueel herhaalde opstelling is daardoor niet altijd de dezelfde stelling voor de herhalingsregel.

Buiten technische contexten kan omkeerbaar ook informeel worden gebruikt voor een stukzet die later kan worden teruggedraaid. De context is belangrijk: de classificatie voor de vijftigzettenregel is ruimer dan het letterlijke idee dat elk recht van de stelling exact wordt hersteld.