Correctheid van een compositie

Een schaakcompositie is een door een auteur gemaakte stelling met een concrete taak. Haar correctheid beantwoordt een precieze vraag: doet de stelling exact wat haar stipulatie, de bij het diagram vermelde taak, beweert? Correctheid meet geen schoonheid, originaliteit of moeilijkheid. Zij controleert of de aangekondigde taak op de bedoelde wijze kan worden vervuld en of er geen ongeoorloofd alternatief bestaat.

Gebreken waarop wordt gecontroleerd

• Een nevenoplossing, oftewel een onbedoelde alternatieve oplossing, begint met een andere eerste zet dan de oplossing van de auteur.
• Een korte oplossing vervult de taak in minder zetten dan vereist.
• Een probleem zonder oplossing laat niet toe de aangekondigde taak te vervullen.
• Een dual ontstaat wanneer na de eerste zet meer dan één voortzetting de taak kan vervullen. Hoe ernstig dat is, hangt af van het genre en de plaats waar hij voorkomt.

Sommige composities eisen uitdrukkelijk meerdere oplossingen, fasen, dus onderscheiden delen van de inhoud, of voortzettingen. Die veelheid is dan geen gebrek, omdat zij tot de opgegeven taak behoort. Correctheid testen betekent al het legale spel vergelijken met wat de auteur heeft verklaard, en niet alleen één overtuigende variant bevestigen.

Een schaakengine, een programma dat zetten berekent, kan alternatieve oplossingen of gemiste verdedigingen helpen vinden. Zij moet wel voor het exacte genre, de stukken en de voorwaarden zijn ingesteld, omdat correctheid een logische eigenschap van de compositie en haar regels is.