Strategie

Strategie ordent het spel voorbij een onmiddellijke dreiging. Het houdt in dat je beoordeelt welke kenmerken van de stelling kunnen verbeteren of verslechteren en beslist waar je de stukken en pionnen op richt. Strategie voorspelt niet elke toekomstige zet, maar stelt prioriteiten waarmee je uit verschillende redelijke mogelijkheden kunt kiezen.

Fundamentele strategische factoren

• Materiaal: wie meer stukken en pionnen heeft, en welke stukken in de stelling het nuttigst zijn.
• Koningsveiligheid: welke koning gemakkelijker kan worden aangevallen.
• Activiteit: hoeveel nuttige velden de stukken beheersen en hoe vrij ze kunnen bewegen.
• Ruimte: hoeveel velden elke partij beheerst en hoeveel plaats de stukken hebben om te manoeuvreren zonder elkaar te hinderen.
• Pionnenstructuur: hoe de pionnen met elkaar verbonden zijn, welke pionnen doelwitten kunnen worden en welke lijnen kunnen opengaan.

Strategie leidt tot een plan, een concreter geheel van handelingen. Vaststellen dat een pion moeilijk te verdedigen is, is een strategische conclusie. Twee stukken aanvoeren om hem aan te vallen en zijn verdediger afruilen is een plan. Als de stelling verandert, moeten de beoordeling en het plan eveneens veranderen.

Een tactiek is een korte, concrete reeks die berust op dwingende dreigingen, zoals schaakzetten of slagzetten. Strategie en tactiek zijn geen tegenpolen. Een strategisch idee moet de tactische controle doorstaan, en een tactiek werkt vaak doordat de stukken strategisch op actieve velden zijn geplaatst.