Tempowinst

In het schaken is een tempo één zet die een speler besteedt, niet de tijd op de klok. Een speler wint een tempo wanneer een zet zijn stelling verbetert en tegelijk een dreiging schept die de tegenstander dwingt de volgende zet aan een antwoord te besteden.

Een veelvoorkomend voorbeeld is een stuk ontwikkelen terwijl je de vijandelijke dame aanvalt. De ontwikkelingszet was sowieso nuttig, terwijl de dame moet uitwijken. De ene zijde zet haar plan voort en de andere kan het eigen plan niet vervolgen. Meerdere tempowinsten kunnen een ontwikkelingsvoorsprong opleveren.

Een tempo winnen geeft geen extra beurt en staat geen twee opeenvolgende zetten toe. Het voordeel komt uit ongelijke functies: de ene zet bouwt op en dreigt, terwijl het antwoord vooral voor de reactie wordt gebruikt. Ook wint niet elke dreiging tijd. Als de tegenstander haar kan negeren, met een even nuttige zet kan beantwoorden of in een kans kan veranderen, bestaat de veronderstelde winst mogelijk niet.

De waarde van een tempo hangt van de stelling af. In een open stelling kan één zet bepalen wie als eerste rokeert of een aanvalslijn opent. In een langzame, gesloten stelling kan de tegenstander zich misschien een langere manoeuvre veroorloven. Tempi moeten daarom op hun concrete effect worden beoordeeld en niet als vaste punten worden geteld.