Windmolen

De windmolen is een berekende zettenreeks waarin twee samenwerkende stukken de vijandelijke koning tussen weinig velden laten bewegen. Een stuk geeft schaak. Wanneer het weggaat, opent het de aanvalslijn van een achterliggend stuk, een aftrekschaak. Daarna kan het terugkeren met direct schaak en de cyclus herhalen.

De klassieke vorm gebruikt toren en loper. De loper houdt een lijn tegen de koning en de toren onthult het schaak, slaat iets of verandert van veld, en geeft daarna opnieuw schaak. Omdat de koning telkens moet reageren, kan de toren meerdere stukken slaan zonder dat de tegenstander een vrij tempo krijgt. De heen-en-weerbeweging verklaart de namen windmolen en wip.

Voor herhaling moet de aftrekschaaklijn open blijven, de koning weinig reglementaire velden hebben en het voorste stuk opnieuw schaak kunnen geven. Een tussentijdse verdediging, slag van een aanvaller of nieuw vluchtveld breekt de cyclus. Elke herhaling moet afzonderlijk worden berekend.

De windmolen is zeldzaam, maar kan meerdere stukken winnen, tot mat leiden of een partij redden met aanhoudende schaakzetten. Soms is een offer nodig om de koning naar een stelling met beheerste vluchtvelden te lokken.