Zwischenzug

Een zwischenzug, Duits voor tussenzet, ontstaat wanneer een onmiddellijke actie verplicht lijkt, zoals terugslaan, maar eerst een dringendere dreiging wordt gespeeld. De tegenstander moet daarop reageren en pas daarna wordt de verwachte actie uitgevoerd, als die nog gunstig is.

De volgorde is beslissend. Stel dat een vijandelijk stuk jouw stuk slaat en je het direct wilt terugslaan. Eerst geef je schaak of val je een waardevoller stuk aan. Als de tegenstander dat probleem moet oplossen, win je een tempo, een nuttige zet, en kun je daarna terugkeren naar de openstaande slag. Is de tussenzet schaak, dan heet dit ook zwischenschach.

Een zwischenzug is niet zomaar uitstel. Hij moet een concrete eis stellen die de tegenstander niet zonder groter gevolg kan negeren. Controleer daarom alle antwoorden, waaronder het negeren van de dreiging en doorgaan met een eigen dreiging.