Wyjaśnienie
Pozycja Saavedry jest skomponowanym studium z zaledwie czterema figurami: białym królem i pionem przeciw czarnemu królowi i wieży. Studium to ułożona pozycja mająca zawierać jedyne albo szczególnie pouczające rozwiązanie. Choć wydaje się, że wieża potrafi zatrzymać piona, białe wygrywają, jeśli prawidłowo obliczą zarówno szachy, jak i wybór figury promocyjnej.
Gdy pion dociera do ostatniej linii, może zamienić się w hetmana, wieżę, gońca albo skoczka. Zwykle wybiera się hetmana, lecz tutaj ten wybór zawodzi. W , która oznacza każde pole literą kolumny i numerem linii, c8=Q znaczy, że pion dociera na c8 i zamienia się w hetmana. Znak ? oznacza błąd. Po 6.c8=Q? czarne mają 6...Rc4+, a 7.Qxc4 prowadzi do pata, ponieważ czarny król nie jest szachowany i nie ma legalnego ruchu.
Rozwiązaniem jest 6.c8=R, promocja do wieży. Ten wybór zachowuje wygraną i nie dopuszcza tej samej pułapki patowej. Po 6...Ra4 7.Kb3 czarna wieża nie może przetrwać gróźb białych. Lekcja nie polega na wybieraniu słabszej figury dla efektu, lecz na porównaniu legalnych odpowiedzi pozostawianych przeciwnikowi przez każdą promocję.
Fernando Saavedra odkrył tę możliwość w 1895 roku, gdy pozycję przedstawiano jako remisową. Studium stało się klasycznym przykładem promocji niehetmańskiej, czyli promocji do dowolnej figury innej niż hetman.
Częste nieporozumienia
Pion zawsze powinien promować się do hetmana
Hetman zwykle jest najlepszym wyborem, lecz może spowodować pata albo dopuścić taktykę. Pozycja Saavedry wymaga właśnie wieży.
Promocja niehetmańska jest tylko ozdobą
W tym studium wieża zmienia zestaw legalnych możliwości i usuwa zasób obronny czarnych. Tematyczna wygrana nie istnieje bez tego wyboru.
Źródła
- 1.Welcome to 2014, Chess.com
- 2.Saavedra position, Wikipedia
- 3.FIDE Laws of Chess taking effect from 1 January 2023, FIDE
