Centralisatie

Een stuk centraliseren betekent het op of nabij een centraal veld plaatsen, zodat het in meerdere delen van het bord kan ingrijpen. Een centraal stuk heeft doorgaans meer routes, kan snel van doel wisselen en draagt beter bij aan centrumcontrole, de beheersing van de centrale velden.

Het effect hangt van het stuk af. Een paard beheerst in het centrum meestal veel meer velden dan aan de rand. Lopers en dame hoeven niet op een van de vier exacte centrumvelden te staan. Een nabij veld kan diagonalen of lijnen door het centrum bieden. Torens profiteren vaak van open centrale lijnen. De koning is de duidelijkste uitzondering: in de opening heeft hij meestal veiligheid nodig, maar in het eindspel met weinig stukken kan zijn centralisatie beslissend zijn.

Centralisatie is niet vanzelf goed. Het stuk moet veilig zijn, een functie hebben en met de rest samenwerken. Een actief ogend stuk kan een doelwit worden als de tegenstander het met tempo, een nuttige beurt, verjaagt. Ontwikkeling activeert stukken vanaf het begin. Centralisatie is een mogelijke, maar niet verplichte manier om dat te doen.