Eeuwige aanval

Een eeuwige aanval is een mechanisme waarbij een speler een dreiging tegen de koning, een waardevol stuk of een ander doel steeds opnieuw kan creëren zonder de tegenstander te laten ontsnappen en zijn plan voort te zetten. De reeks vormt een cyclus: telkens wanneer het doel zich verplaatst of de dreiging wordt beantwoord, schept de aanvaller in wezen hetzelfde probleem opnieuw.

Eeuwig schaak is het bekendste geval, maar is enger omdat iedere aanval schaak tegen de koning is. In schaakstudies, gecomponeerde stellingen die als probleem een idee demonstreren, komen ook eeuwige achtervolgingen van een dame of toren en herhaalde dreigingen van mat of promotie voor, waarbij een pion de laatste rij bereikt en in een ander stuk verandert. De partij met minder stukken of pionnen gebruikt dit middel vaak als tegenspel, actieve mogelijkheden die de tegenstander problemen bezorgen, om te voorkomen dat een voordeel wordt verzilverd.

De term vormt op zichzelf geen afzonderlijke remiseregel. In een partij ontstaat remise alleen via een erkende regel, meestal herhaling van dezelfde stelling: volgens de Regels voor het Schaakspel van de Internationale Schaakfederatie (FIDE) kan een speler bij de derde verschijning remise claimen, terwijl de vijfde verschijning automatisch remise oplevert. Als de verdediger de cyclus veilig kan verlaten, is de aanval niet werkelijk eeuwig.