Eindspel van dame tegen toren en licht stuk

Dit is een pionloos eindspel waarin één partij koning en dame heeft en de andere koning, toren en één licht stuk. Een licht stuk is een loper of paard. In stabiele stellingen zonder onmiddellijke slagzet is het gebruikelijke resultaat remise, hoewel de exacte plaatsing winstkansen kan scheppen.

De toren en het lichte stuk verdedigen doeltreffend wanneer ze dicht bij hun koning blijven en elkaar beschermen. De toren kan van afstand schaak geven, terwijl de loper diagonalen beheerst of het paard velden beheerst vanwaar het de koning kan ondersteunen of de dame kan aanvallen. Als de drie stukken gescheiden raken, kan de dame twee doelen tegelijk aanvallen of een penning creëren, waarbij een stuk niet kan bewegen zonder zijn koning bloot te stellen.

Waar de kansen van de dame ontstaan

• Tegen een paard kan de dame het aantal beschikbare velden verkleinen totdat het bij de rand wordt opgesloten, vooral wanneer het ver van zijn koning en toren staat.
• Tegen een loper kunnen schaakzetten en dreigingen hem naar een diagonaal of veld dwingen waar hij niet langer wordt beschermd.

Alleen benaderende stukwaarden leveren geen betrouwbaar oordeel op. Een ogenschijnlijk evenwichtige stelling kan verliezen door een dubbele aanval, een ongedekte toren of een blootgestelde koning. Tablebases zijn databases die eindspelen met weinig stukken volledig berekenen en het exacte resultaat voor de gedekte stellingen geven. Praktische analyse moet met onmiddellijke dreigingen beginnen en pas daarna de langdurige coördinatie beoordelen.