Mat arabski

Mat arabski opiera się na współpracy wieży i skoczka przeciw królowi stojącemu zwykle w rogu lub przy krawędzi. Wieża zajmuje pole sąsiadujące z królem i daje szacha. Skoczek chroni wieżę, więc król nie może jej zbić, a jednocześnie kontroluje inne pole ucieczki.

Wieża kontroluje także pola wzdłuż swojego rzędu i kolumny. Ponieważ krawędź szachownicy już ogranicza ruch króla, dwie funkcje skoczka często wystarczają do zamknięcia klatki przy bardzo małej ilości materiału. Gdy król nie stoi dokładnie w rogu, jego własne figury mogą zastąpić krawędź i zamknąć pozostałe wyjścia.

Pozycja musi spełniać wszystkie warunki mata: król nie może uciec, zbić wieży ani usunąć ataku inną figurą. Ochrona skoczka jest niezbędna. Bez niej król mógłby po prostu zbić sąsiednią wieżę.

Motyw przypomina mat w rogu, lecz typowe role są inne: w macie arabskim szachuje wieża, a skoczek ją wspiera. W macie Anastazji wieża lub hetman zwykle atakuje z większej odległości wzdłuż otwartej linii, skoczek kontroluje dwa pola, a jedna figura obrońcy blokuje kolejne.