Materiał matujący

W szachach materiał oznacza dostępne bierki. Określenie materiał matujący służy w praktyce do ustalenia, czy gracz może ostatecznie dać mata, czyli zaatakować króla przeciwnika tak, aby nie istniała żadna legalna odpowiedź.

Gdy graczowi skończy się czas, co wskazuje chorągiewka zegara, międzynarodowa reguła nie pyta, czy gracz może wymusić mata przeciwko najlepszej obronie. Pyta, czy mat mógłby wystąpić w jakiejkolwiek możliwej sekwencji legalnych ruchów. Jeśli taka sekwencja nie istnieje, partia kończy się remisem, a nie zwycięstwem na czas.

Dlaczego stała lista bierek nie wystarcza

Król i hetman albo król i wieża mogą zamatować samotnego króla. Król mający tylko jednego gońca lub jednego skoczka nie może zamatować całkowicie samotnego króla. Znaczenie mają jednak także pozostałe bierki obrońcy: mogą blokować pola ucieczki i umożliwić pozycję matową, która byłaby niemożliwa przeciwko samotnemu królowi.

Ten sam test możliwości stosuje się, gdy gracz poddaje się w pozycji, w której przeciwnik nie mógłby dać mata w żadnej legalnej sekwencji. Materiał matujący jest zatem właściwością całej pozycji, a nie tylko liczbą bierek atakującego ani oceną, kto stoi lepiej.