Wyjaśnienie
Myślenie profilaktyczne oznacza spojrzenie na pozycję z perspektywy przeciwnika przed podjęciem decyzji. Profilaktyka to zapobieganie: zamiast czekać, aż groźba stanie się w pełni widoczna, gracz rozpoznaje, co przeciwnik chce zrobić i jakich warunków potrzebuje do realizacji pomysłu.
Pytania kierujące procesem
- Gdybym opuścił kolejkę, jakie byłoby najlepsze posunięcie przeciwnika?
- Czy istnieje bezpośrednia groźba albo wolniejszy plan, który znacznie poprawi jego figury?
- Jaką konkretną odpowiedź ma przeciwnik na moje posunięcie kandydujące, czyli rozważaną przeze mnie możliwość?
- Czy mogę zapobiec temu pomysłowi, utrudnić go lub unieszkodliwić, jednocześnie poprawiając własną pozycję?
Odpowiedzią nie zawsze jest ruch obronny. Najlepszą profilaktyką może być silniejsza groźba, wymiana kluczowej figury albo kontrola pola, którego przeciwnik jeszcze nie zajął. Celem jest uwzględnienie zasobów przeciwnika w , a nie zatrzymanie każdego wyobrażalnego pomysłu.
Ten nawyk ogranicza błędy wynikające z analizowania wyłącznie własnego planu. Ujawnia również sytuacje, w których pozornie spokojne posunięcie dopuszcza konkretną odpowiedź albo , czyli ruch dowodzący, że pomysł nie działa.
Częste nieporozumienia
Bierna obrona
Profilaktyka może być aktywna. Zapobieżenie pomysłowi przeciwnika nie wymaga wycofania ani rezygnacji z poprawy własnej pozycji.
Myślenie odwrotne
zaczyna się od własnego nieskutecznego pomysłu i zmienia warunki jego realizacji. Profilaktyka zaczyna się od zamiarów przeciwnika.
Źródła
- 1.Prophylaxis, Chess.com
- 2.Prophylactic Thinking, Chess.com
