Alehin topu

Alehin topu, vezir ve kalelerden oluşan ağır taşların bir dizilişidir. Üçü de tahtanın dikey bir hattında, iki kale önde ve vezir onların arkasında olacak biçimde sıralanır. Öndeki kale dizilişin ucunu oluşturur, ikinci kale onu destekler, vezir de ikisini arkadan korur.

Bu diziliş özellikle hiç piyon bulunmayan açık bir dikey hatta veya kendi piyonunun bulunmadığı yarı açık bir dikey hatta yararlıdır. Bir taşa, piyona veya giriş karesine yönelik saldıran taşların sayısını artırabilir. Rakip yeniden düzenlenmeden hattı açmanın somut bir yolu varsa kapalı bir dikey hatta da kurulabilir.

Yalnızca diziliş yeterli değildir

• Dikey hat gerçek bir hedefe veya sızma yoluna ulaşmalıdır.
• Kurulum zaman alır; yavaş manevralar, rakibi tehditlere cevap vermek zorunda tutma yetisi olan inisiyatifi teslim edebilir.
• Öndeki kalenin sıkışmak yerine yararlı bir ilerleme, değişim veya alma olanağı bulunmalıdır.
• Tek bir taktik fikir etrafında kurulan zorlayıcı dizi olan somut bir kombinezon, dizilişi tamamlamaktan daha önemli olabilir.

Ad, Aleksandr Alehin'in 1930 San Remo'da Aron Nimzowitsch'e karşı oynadığı oyunla ilişkilendirilir. Alehin bu oyunda vezirini iki kalesinin arkasına yerleştirerek dizilişi tamamlamıştır. Bununla birlikte aynı geometrinin daha eski örnekleri vardır ve adın basılı kaynaklardaki kesin kökeni belirsizdir. Bu nedenle oyunun dizilişi icat ettiğini değil, ünlü hâle getirdiğini söylemek daha doğrudur.