Açıklama
Satranç kompozisyonunda antisipasyon, bir eserin daha eski öncelik tarihine sahip başka bir kompozisyonla özdeş olmasıdır. Öncelik normalde ilk yayımdan veya eser ilk kez ödül kararında yer alıyorsa çalışmaların yayımdan önce değerlendirildiği resmî bir turnuvanın kapanış tarihinden doğar.
Kavram editoryal özgünlüğü ve ödüle uygunluğu belirler. World Federation for Chess Composition Codex'ine göre tamamen antisipe edilmiş bir kompozisyon ödül alamaz. Kısmen antisipe edilmiş eser uygunluğunu korur, ancak hakem içeriğin ne kadarının önceki kompozisyonda zaten bulunduğunu değerlendirmelidir.
Kasıtlı kopyalamanın kanıtlanması gerekmez. İki kompozitör aynı yapıyı birbirinden bağımsız keşfedebilir, ancak kural ahlaki kusurdan çok özdeşlik ve öncelikle ilgili olduğundan sonraki eser yine antisipe edilmiş sayılır. Yalnızca aynı temayı paylaşmak yeterli değildir: siyah terfilerine karşılık gelen beyaz terfilerinin kullanıldığı gösteren yeni bir problem, daha eski bir problemle otomatik olarak özdeş değildir.
Kullanım ve bağlam
Bu, problem ve etütlerin yayımlanması ve değerlendirilmesine ilişkin bir terimdir; oyun sırasında rakibin hamlesini öngörme becerisi değildir.
Sık karıştırılanlar
Antisipasyon ve intihal
Antisipasyon, kopyalama veya önceki eseri bilme olmadan da oluşabilir. İntihal, sahiplenme ve yazar davranışına ilişkin ayrı bir sorundur.
Aynı tema
İki kompozisyon aynı temayı kullanıp yine de farklı olabilir. Tam antisipasyon yalnızca tematik benzerliği değil, özdeş kompozisyonu gerektirir.
Kaynaklar
- 1.Codex of Chess Compositions, World Federation for Chess Composition
