Kritik kare

Bir kritik kare, konumun sonucunu belirleyici biçimde değiştiren karedir. Bir taş, oyun sonlarında çoğunlukla şah, bu kareye ulaştığında o taraf en iyi savunmaya karşı belirli bir hedefi zorlayabilir. Hedef bir piyonu terfi ettirmek, yani son yataya ulaştırıp başka bir taşa dönüştürmek, rakip piyonu kazanmak veya rakip şahın artık koruyamayacağı bir bölgeye girmek olabilir.

Bir kare tek başına kritik değildir. Bu niteliği kesin konuma, hamle sırasına ve izlenen hedefe bağlıdır. Bir piyon hamlesi veya değişimden sonra önemli kareler değişebilir. Bu nedenle yararlı sınama somuttur: Kare işgal edildiğinde ne zorunlu hâle gelir ve rakip bunu artık neden önleyemez?

Temel şah ve piyon oyun sonlarında birçok kitap kritik kare ile anahtar kareyi eş anlamlı kullanır. Bu sözlük, anahtar kareyi bu oyun sonlarında terfiyi güvenceye alan standart kare kümeleri için; kritik kareyi ise daha geniş fikir için kullanır. Bu ayrım öğretim amaçlıdır ve evrensel değildir.