Çapraz açmaz

Bir taş, arkasındaki daha önemli bir hedefi açığa çıkarmadan bir hattı terk edemediğinde açmaz oluşur. Çapraz açmazda aynı taş, genellikle kesişen yatay sıralar, dikey sütunlar veya çaprazlar boyunca aynı anda iki ya da daha fazla açmaza maruz kalır.

Taşı hareket ettirmek kendi şahını şah altında bırakacak ve hamleyi yasadışı kılacaksa açmaz mutlaktır. Hamle yasal olmakla birlikte veziri, kaleyi veya başka değerli bir hedefi açığa çıkaracaksa açmaz görelidir. Her tarafın yalnızca bir şahı olduğundan çapraz açmazın en fazla bir parçası mutlak olabilir; diğerleri göreli olmalı veya başka ciddi bir sonuca dayanmalıdır.

Taktik sonuç

Kısıtlanan taş savunuluyor veya kaçabiliyor gibi görünebilir, ancak bir hattı terk etmek diğer hattaki hedefi açığa çıkarır. Bu nedenle rakibin materyal kazanarak alabileceği bir boştaki taşa dönüşebilir veya yaşamsal bir savunma görevini artık yerine getiremez. Motif çoğu zaman saldıran taş ekleyen veya savunanları kaldıran daha uzun bir dizinin parçasıdır.

Savunma her iki hattı da ele almalıdır. Etkili bir savunma hamlesi, açmaz kuran bir taşı alabilir veya kovalayabilir, araya başka bir taş koyabilir, açmazdaki taşın arkasındaki hedeflerden birini hareket ettirebilir ya da daha acil bir tehdit yaratabilir. Yalnızca bir açmazı çözmek taşı serbest bırakmayabilir.