Doğrudan opozisyon

Doğrudan opozisyon, şahlar aynı yatay veya dikey hat üzerinde ve aralarında tam bir boş kare olacak biçimde durduğunda oluşur. Her şah ortadaki kareyi kontrol ettiği için hiçbiri diğerine doğru ilerleyemez.

Basit bir konumda hamle sırası kendisinde olmayan oyuncu doğrudan opozisyona sahiptir. Hamle yapmak zorunda olan şah geri çekilmeli veya yana çıkmalıdır. Diğer şah daha sonra önemli bir kareye ilerleyebilir ya da bariyeri korumak için onu izleyebilir. Bu zorunluluk, şah geometrisini hamle yapmak zorunda kalmanın konumu kötüleştirdiği temel bir Zugzwang biçimine dönüştürür.

Hücum ve savunma

Piyonlu taraf doğrudan opozisyonu kullanarak savunan şahı uzaklaştırıp bir anahtar kareye ulaşabilir. Savunan taraf da aynı ilişkiyle girişi engelleyip beraberliği koruyabilir. Dolayısıyla şahların yerleşimi tek başına sabit bir değere sahip değildir; anlamı hamle sırasına ve her tarafın ihtiyaç duyduğu kareye bağlıdır.

Kullanılabilir bir piyon hamlesi fiilî hamle sırasını değiştirebilir. Oyuncu şahı oynatmak yerine bu piyon hamlesini harcayıp hamle zorunluluğunu rakibe geri verebilir. Doğrudan biçime farklı bir rotadan yaklaşmak için uzak opozisyon veya çapraz opozisyon da kullanılabilir.