Yarı açmaz

Açmazda bir taş, ayrılması kendi şahını saldırıya açık bırakacağı için bir hattı terk edemez. Yarı açmaz özel bir düzenle başlar: Siyah şah ile beyaz kale, fil veya vezir arasında aynı hattı paylaşan iki siyah taş bulunur.

Başlangıçta siyah taşların hiçbiri tam açmazda değildir. Biri hattan ayrılırsa diğeri şahın tek perdesi olarak kalır. Kalan taş artık açmazdadır; çünkü hattı terk ederse şahı tehdit altında bırakır.

Beyaz, bu hareketsizlikten yararlanarak açmazdaki savunma taşı hareket edebilseydi başarısız olacak bir mat yapar. Temanın eksiksiz sunumunda siyah taşların her biri farklı bir varyantta hattan ayrılır ve eşini açmazda bırakır. Böylece iki taş işlevlerini değiş tokuş eder.

Hattı oluşturan beyaz taş genellikle kale, fil veya vezirdir. İki siyah taşın türünden çok, bu hat taşıyla kendi şahları arasındaki ortak yerleşimleri önemlidir.