Değerlendirme hatası

Oyuncu bir konuma yanlış değer verdiğinde değerlendirme hatası oluşur. Konum eşitken kazandığını düşünebilir, açıkta kalan şahı güvende sayabilir, materyali fazla önemseyebilir veya taşların özgürlüğüyle etkinliğinin bir zayıflığı telafi ettiğini fark etmeyebilir.

Değerlendirme farklı unsurları birleştirir: taşlarla piyonların değeri olan materyal; şah güvenliği; taşların ne kadar özgür ve etkili hareket edebildiği anlamındaki etkinlik; kontrol edilen bölge anlamındaki alan; piyonların dizilişi olan piyon yapısı ve somut olanaklar. Hiçbir unsur tek başına her zaman belirleyici değildir. Örneğin farklı renkli karelerde hareket eden zıt renkli filler, az taşın kaldığı bazı oyunsonlarında beraberlik eğilimini artırırken çok sayıda etkin taş tahtadayken saldırıları güçlendirebilir. Doğru kuralı bağlamı dışında uygulamak yanlış sonuca götürür.

Hesap hatasından ayrılır. Değerlendirme hatasında oyuncu temel hamlelerin tümünü doğru görebilir, ancak son konumu yanlış yorumlar. Hesap hatasında ise dizinin kendisi bir eksiklik veya yanlış zihinsel tahta içerir.

Nesnel değerlendirme, iki tarafın en iyi oyunla neler elde edebileceğini açıklamayı amaçlar. Oyun sırasında doğru karşılıkları bulmanın zorluğu gibi pratik şanslar da önemlidir, ancak nesnel değerle aynı değildir. Düşünceyi kaydetmek ve sesli düşünme anlatısının sistemli incelenmesi olan protokol analiziyle sonradan gözden geçirmek, hangi unsura fazla veya az ağırlık verildiğini gösterebilir.