İlerlemeli satranç

İlerlemeli satrançta kullanılabilen hamle sayısı her sırada artar. Beyaz bir hamle, Siyah iki, Beyaz üç, Siyah dört hamle yapar ve örüntü bu şekilde sürer. Bir oyuncunun yaptığı hamlelerin bütününe sıra veya seri denir.

Aradaki her hamle yasal olmalıdır. Oyuncu seri sırasında şah güvenliğini göz ardı edip sorunu sonunda düzeltemez. Sıra şah tehdidi altında, yani şah saldırı altındayken başlıyorsa ilk hamle bu tehdidi ortadan kaldırmalıdır.

Bir seri ne zaman biter

En iyi bilinen biçimlerden biri olan İskoç kurallarında, bir hamle rakip şaha şah çektiği anda seri sona erer. Kullanılmayan hamleler kaybedilir. Şah alınmaz: amaç yine şahın saldırı altında olduğu ve hiçbir yasal yanıtının bulunmadığı mat konumudur.

Oyuncunun sıra başında hiçbir yasal hamlesi yoksa veya gerekli seriyi tamamlamadan yasal hamleleri tükenirse pat olur. Pat, şah saldırı altında değilken yasal hamlenin bulunmamasıdır ve bu kural kümesinde beraberlik getirir.

Hesaplama nasıl değişir

• Bir tehdit, rakibin sonraki serisinin uzunluğuna göre değerlendirilmelidir. İki hamleye dayanan savunma beş hamleye karşı başarısız olabilir.
• Şah çekmek seriyi erken bitirebilir. Şahı çoğu zaman kullanılabilir son hamleye saklamak yararlıdır.
• Her adım yasal olduğu sürece aynı taş seri içinde birkaç kez hareket edebilir.
• Bir oyuncu rakip araya girmeden birkaç taş alabileceği için malzeme çok hızlı değişebilir.

Evrensel tek bir kural kümesi yoktur. Şahın ve başka ayrıntıların ele alınışında farklılaşan İskoç, İtalyan ve İngiliz biçimleri bilinir. Artan dizi ortak fikirdir, ancak kesin sürüm oyundan önce belirtilmelidir.

İlerlemeli satranç, tek sırada aynı oyuncunun birkaç hamlesini içerebildiği için Marsilya satrancına benzer. Temel fark, Marsilya satrancında hak sabit olarak iki hamleyken ilerlemeli satrançta serinin sürekli uzamasıdır.