Kendi şahını şahta bırakma

Bir hamle sonrasında rakip bir taş hamle yapan tarafın şah karesine saldırıyorsa hamle kendi şahını şahta bırakır. Bu hamle kural dışıdır. Satrançta şahlar alınmaz; kurallar, rakibin bir sonraki hamlede şahı alabileceği bir konumun oluşmasını engeller.

Bu durum çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilir. Şah saldırı altındaki bir kareye girmeye çalışabilir; bir hattı örten taş hareket ederek kale, fil veya vezirin saldırısını açabilir; ya da zaten şahta olan oyuncu şah üzerindeki bütün saldırıları kaldırmayan bir hamle seçebilir.

Şah çeken taşı almak da başka bir taş şahın vardığı kareye hâlâ saldırıyorsa yeterli değildir. Rakip bir taş, kendi şahını açığa çıkarmadan o kareye gerçekten hareket edemese bile kareye saldırıyor sayılır. Bu kural, iki şahın neden hiçbir zaman bitişik karelerde duramayacağını da açıklar.

Birçok program önce sözde yasal hamle üretir; bu, taşın hareket biçimine uyan ancak henüz şah güvenliği denetiminden geçmemiş bir adaydır. Tamamen yasal olabilmesi için hamle sırası olan tarafın kendi şahı şah altında kalmamalıdır.