Statik değerlendirme

Bir statik değerlendirme, mevcut konumun gerekçeli bir fotoğrafıdır. Tahtada zaten görülen özellikleri karşılaştırır: materyal, yani her tarafın elinde kalan taşların göreli değeri; şah güvenliği; taş etkinliği, yani taşların ulaşabildiği yararlı karelerin sayısı; alan, yani her tarafın tahtanın ne kadarını kontrol ettiği ve piyonların dizilişi ile aralarındaki ilişkileri anlatan piyon yapısı.

Bir insan oyuncu için soru kabaca şudur: acil bir tehdit olmasaydı hangi tarafın konumu daha sağlıklı olurdu ve neden? Bu yargı plan seçmeye yardımcı olur, ancak şah çekişlerini, alışları ve doğrudan tehditleri kontrol etme gereğini ortadan kaldırmaz. Uzun vadeli özellikleri çok iyi görünen bir konum, materyal kazanan veya mat eden somut bir dizi yüzünden hemen kaybedebilir.

Satranç programlamasında statik değerlendirme daha teknik bir anlam taşır: motorun sonraki hamleleri derinlemesine aramadan önce konuma verdiği skor. Modern motorlar bu skoru yalnızca elle yazılmış kuralları toplamak yerine, kalıpları tanımak üzere eğitilmiş bir model olan sinir ağıyla hesaplayabilir.

Dinamik değerlendirme, tehditler, inisiyatif ve zorlayıcı oyun gibi yakında değişebilecek unsurları öne çıkarır. İki bakış açısı birlikte kullanılmalıdır. Yeterli dinamik karşılık varsa statik bir zayıflık kabul edilebilir, ancak bu karşılık gerçek hamlelerle desteklenmelidir.