Kapana kısılmış taş

Kapana kısılmış taşın güvenli karesi veya pratik kaçış yolu yoktur. Hareketi kendi taşları, tahtanın kenarı veya rakibin denetlediği kareler tarafından kısıtlanabilir. Vezirler, kaleler, filler ve atların tümü kapana kısılabilir. Hemen alınmasa bile taş oyuna yararlı biçimde katılamayabilir.

İşlevsel dışlanma

Korunuyor, ancak oyun dışında

1

2

3

4

5

6

7

h8

g

f

e

d

c

b

a

b8'deki şah fili korur, b7-b6 zinciri ise b6'daki piyon b5'e ilerleyemediği için hareketsizdir.

Kapalı bir köşegen

a8'deki fil b8'deki şah tarafından korunur, ancak b7 ve b6, b5'teki beyaz piyonun sabitlediği hareketsiz bir zincir oluşturur. Filin tek köşegeni açılmaz.

1. b8'deki şah fili korur, b7-b6 zinciri ise b6'daki piyon b5'e ilerleyemediği için hareketsizdir.
2. Filin tek köşegeni hemen b7'de sona erer. Bu kare, hattı açamayan kendi piyonu tarafından işgal edilmiştir.

Taktik motif çoğu zaman iki aşamada gelişir. Önce kaçış kareleri azaltılır veya denetlenir. Ardından taş, saldıranın konumunu geliştirirken yanıtı zorlaması anlamındaki tempo ile saldırıya uğrar. Kurban bazen bir fedayla çıkış açabilir, kendini başka bir taşla değişebilir veya daha acil bir tehdit yaratabilir.

Ulaşılabilir taş alma

Tek hamleyle iki rotayı kapatmak

1

2

3

4

5

6

7

h8

g

f

e

d

c

b

a

Başlangıç

b6

a7-b6-c5 köşegeni açık kalır, ancak b8 beyaz şahın kontrolündedir.

Koridor hâlâ açık

a7'deki fil a7-b6-c5 köşegenini kullanabilir, b8 ise c7'deki beyaz şah tarafından kontrol edilir.

1. a7-b6-c5 köşegeni açık kalır, ancak b8 beyaz şahın kontrolündedir.

Bir taşın gerçekten kapana kısıldığını kanıtlamak için bütün yasal hamlelerini ve geri çekilmeden önce tehdit yaratan bütün ara hamleleri kontrol edin. Çevrelenmiş görünen bir taş şah çekerek, savunan bir taşı alarak veya rakibe daha acil bir sorun yaratan etkin oyun anlamındaki karşı oyundan yararlanarak kaçabilir.

Kaçış kaynağı

Şah çekişi teşhisi değiştirir

1

2

3

4

5

6

7

h8

g

f

e

d

c

b

a

Başlangıç

Nxc7+

Vezir b6'yı kontrol eder ve fil c7'deki veziri korur. İki çıkış da kapalı görünür.

Aldatıcı iki kare

a8'deki atın yalnızca b6 ve c7 seçenekleri vardır. Beyaz vezir b6'yı kontrol eder, c7'yi ise aynı vezir işgal eder ve f4'teki fil onu destekler.

1. Vezir b6'yı kontrol eder ve fil c7'deki veziri korur. İki çıkış da kapalı görünür.