دفاع ردیف پشتی

دفاع ردیف پشتی روشی برای حفظ تساوی، یعنی پایان بازی بدون برنده، در برخی آخر‌بازی‌های رخ و پیاده در برابر رخ است. شاه مدافع جلوی پیادهٔ حریف می‌ایستد تا آن را متوقف کند و رخ در ردیفی که به سمت خودی صفحه نزدیک‌تر است منتظر می‌ماند.

آرایش ظاهراً منفعل است، اما انتظار هدف مشخصی دارد. رخ می‌تواند در همان ردیف جابه‌جا شود تا به کیش‌ها و تهدیدهای مات پاسخ دهد. وقتی پیاده یا شاه مهاجم جای خود را تغییر می‌دهد، رخ لحظهٔ مناسب را برای کیش دادن از پشت یا کنار می‌جوید، بی‌آنکه مانع دفاعی را زودتر از حد لازم ترک کند.

این روش به‌ویژه در برابر پیادهٔ رخ در ستون بیرونی a یا h و پیادهٔ اسب در ستون b یا g قابل اعتماد است، به شرط آن‌که شاه مدافع جلوی پیاده باشد. ستون خطی عمودی از خانه‌ها است. در برابر پیاده‌های ستون‌های دیگر، دفاع معمولاً فقط پیش از رسیدن شاه مهاجم به ردیف ششم خود کار می‌کند، زیرا پس از آن مهاجم فضای بیشتری برای دور زدن محاصره دارد.

دفاع منفعلِ پابرجاهمان ایده در هندسه‌ای آسیب‌پذیر

مسدودکردن پیادهٔ ستون اسب

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

شاه در جلو و رخ در انتظار

شاه سیاه در g8 و جلوی پیادهٔ g6 قرار دارد، در حالی که رخ در a8 منتظر است و فضای حرکت جانبی دارد. بررسی محلی باید تأیید کند که این آرایش در برابر بهترین ادامهٔ سفید تساوی را حفظ می‌کند.

حفظ کردن خانهٔ رخ کافی نیست. شاه مدافع باید خانه‌ای را کنترل کند که پیاده در آن ترفیع می‌گیرد، یعنی به آخرین ردیف می‌رسد و به مهره‌ای دیگر تبدیل می‌شود؛ رخ نباید بی‌حرکت شود؛ و مهاجم نباید بتواند تعویض مطلوب رخ‌ها را تحمیل کند. از این نظر، آرایش مانند یک دژ عمل می‌کند، یعنی ساختاری دفاعی که اگر دقیق حفظ شود حریف نمی‌تواند آن را بشکند.