قلعه کوتاه

در شطرنج استاندارد، قلعه کوتاه همان قلعه به‌سوی جناح شاه، سمت رخی است که به شاه نزدیک‌تر آغاز می‌کند. این یک حرکت است که دو مهره را جابه‌جا می‌کند.

با نام خانه‌های نمادگذاری جبری، سفید شاه را از e1 به g1 و رخ را از h1 به f1 می‌برد. سیاه شاه را از e8 به g8 و رخ را از h8 به f8 می‌برد.

شرایط

• شاه باید در خانه آغازین باشد و پیش‌تر حرکت نکرده باشد.
• رخ اصلی جناح شاه باید در خانه آغازین باشد و پیش‌تر حرکت نکرده باشد.
• میان شاه و رخ نباید مهره‌ای باشد.
• شاه نباید کیش باشد، از خانه زیر حمله عبور کند یا در خانه زیر حمله پایان دهد.

رخ می‌تواند زیر حمله باشد، زیرا محدودیت به خانه‌های شاه مربوط است. قلعه کوتاه معمولاً شاه را از مرکز دور و رخ را سریع فعال می‌کند، اما مناسب‌بودن آن به موقعیت بستگی دارد.

رخِ زیر حمله مانع قلعه رفتن نیست

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

آغاز

O-O

فیل b7 به رخ h1 حمله می‌کند، اما این حمله به e1، f1 یا g1 نمی‌رسد.

مسیر امن شاه

سفید حق K را حفظ کرده است. f1 و g1 خالی‌اند، خانه‌های e1، f1 و g1 زیر حمله نیستند و فیل b7 به رخ h1 حمله می‌کند.

1. فیل b7 به رخ h1 حمله می‌کند، اما این حمله به e1، f1 یا g1 نمی‌رسد.