Phản gambit

Phản gambit là một lời đề nghị vật chất do người đi sau, thường là Đen, thực hiện trong khai cuộc. Đây là một dạng cụ thể của gambit: người chơi chấp nhận nguy cơ kém vật chất để đổi lấy hoạt động, phát triển quân nhanh, tức đưa quân từ ô xuất phát tới vị trí hữu ích, kiểm soát trung tâm hoặc các đe dọa tức thời.

Phản gambit thường xuất hiện để đáp lại gambit của đối thủ, nhưng cách dùng thuật ngữ không hoàn toàn thống nhất. Một số nguồn dùng từ này cho mọi gambit của người đi sau; nguồn khác chỉ dành nó cho sự nhường vật chất nhằm đáp lại một lời đề nghị khác. Tên gọi khai cuộc đã được xác lập giữ lại sự khác biệt đó. Trong cả hai cách dùng, mục tiêu thực tế là tranh giành thế chủ động, tức khả năng tạo đe dọa buộc đối thủ phải đáp lại.

Các cách đáp lại

• Chấp nhận vật chất và cố chống lại hoạt động mà đối thủ nhận được.
• Từ chối lời đề nghị và tiếp tục phát triển mà không mở các tuyến được đề xuất.
• Trả lại vật chất để hoàn tất phát triển hoặc dập tắt thế chủ động.

Phản gambit chỉ hiệu quả khi phần bù biện minh được cho vật chất đã nhường. Một số biến được lý thuyết hỗ trợ và có thể giúp Đen tìm cân bằng thế trận. Những biến khác mạo hiểm và phụ thuộc vào việc đối thủ không tìm được cách phòng thủ chính xác.

Thuật ngữ không bao gồm mọi đòn phản công của Đen. Phải có một lời đề nghị vật chất đặc trưng của gambit. Nó cũng không bảo đảm sức tấn công lâu dài: nếu đối thủ hóa giải thế chủ động, phần vật chất thiếu có thể trở thành bất lợi dai dẳng.